حميد محمد قاسمى

19

تمثيلات قرآن ( فارسى )

گسترش و فزونى اجر و ثواب چنين انفاقى نيز به خوشه‌هاى فراوانى تشبيه شده كه از آن دانه‌هائى به عمل آمده و هر كدام منشأ صدها دانه ديگر مىگردد . « 1 » از جنبهء ديگر نيز تمثيلات را به 3 نوع تقسيم نموده‌اند : 1 - تمثيلات رمزى : و آن تمثيلى است كه از زبان پرندگان و گياهان و جمادات به صورت رمز و كنايه بيان مىشود . مانند آنچه در كتاب كليله و دمنه « ابن مقفع » به كار رفته است و شاعر عارف ، عطار نيشابورى از اين روش در كتاب خود : منطق الطير بهره گرفته است . 2 - تمثيلات داستانى : و آن بيان حالات امتهاى گذشته است ، چرا كه حالات آنان با شرايط موجود مشابهتهاى فراوانى دارد و پرداختن به سرگذشت آنان باعث عبرت‌آموزى است ، مانند اين تمثيل قرآنى كه خداوند مىفرمايد : ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ ، كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا صالِحَيْنِ ، فَخانَتاهُما فَلَمْ يُغْنِيا عَنْهُما مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ قِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ . « 2 » 3 - تمثيلات طبيعى : و آن عبارت است از تشبيه امور غير محسوس به محسوسات و امور متوهّم به موضوعات قابل مشاهده . به شرط آن كه مشبه به از امور طبيعى باشد . مانند اين آيه شريفه :

--> ( 1 ) . امثال القرآن و صور من ادبه الرفيع ، ص 20 و 45 . ( 2 ) . تحريم / 10 : « خداوند براى كسانى كه كافر شده اند به همسر نوح و همسر لوط مثل زده است . آن دو تحت سرپرستى دو بنده از بندگان صالح ما بودند ، ولى به آن دو خيانت كردند و ارتباط با اين دو ( پيامبر ) سودى به حالشان ( در برابر عذاب الهى ) نداشت و به آنها گفته شد : وارد آتش شويد همراه كسانى كه وارد مىشوند ! »